September is een uitstekende maand om een meerjarige bloemenweide in te zaaien.
Ook in de natuur laten veel wilde planten in de nazomer en het najaar hun zaden vallen. De omstandigheden zijn dan vaak gunstig voor een goede ontwikkeling.
De belangrijkste redenen
- 1
De bodem is nog warm
Daardoor kunnen veel zaden nog kiemen en vóór de winter een klein wortelgestel of bladrozet vormen.
- 2
Er valt doorgaans meer regen
De bodem blijft gemakkelijker vochtig dan in het voorjaar of de zomer. Dat verkleint de kans op uitdroging.
- 3
Sommige soorten hebben koude nodig
Zogenaamde koudekiemers ontkiemen pas goed nadat ze een koude winterperiode hebben doorgemaakt.
- 4
Minder concurrentie van eenjarigen
Veel snelgroeiende eenjarige onkruiden kiemen vooral in het voorjaar. Wilde bloemen krijgen bij najaarszaai vaak een betere start.
- 5
Vroegere ontwikkeling in het voorjaar
Zodra de temperatuur stijgt, kunnen de zaden en jonge planten meteen verder groeien.
- 6
Meer natuurlijke spreiding in de kieming
Niet alle soorten kiemen tegelijkertijd. Sommige verschijnen al in het najaar, andere pas na de winter of zelfs later.
Wanneer zaaien?
Voor meerjarige bloemenweides geldt doorgaans eind augustus tot eind september of oktober als een goede zaaiperiode. Voorjaarszaai, van april tot eind mei, blijft eveneens mogelijk.
Tips voor een geslaagde bloemenweide
- 1
Kies het juiste mengsel
Gebruik een meerjarig mengsel met inheemse soorten dat past bij de bodem: droog of vochtig, zand, leem of klei. Kies bij voorkeur lokaal geteelde zaden en vermijd standaardmengsels met veel graszaad.
- 2
Zaai op kale grond
Bloemenzaden kunnen zich moeilijk vestigen in een bestaande, gesloten grasmat. Verwijder daarom eerst zoveel mogelijk gras en wortelonkruiden.
- 3
Maak een fijn en stevig zaaibed
Maak alleen de bovenste bodemlaag los. Grote kluiten en diepe putten zorgen voor een ongelijkmatige kieming.
- 4
Zaai vlak voor een vochtige periode
Kies een moment waarop regen wordt verwacht, maar zaai niet in een kletsnatte of dichtgeslagen bodem.
- 5
Zaai heel dun
Meer zaad geeft niet automatisch meer bloemen. Meestal volstaat ongeveer 1,5 tot 2 gram per vierkante meter, afhankelijk van het mengsel. Volg altijd de aanwijzingen van de leverancier.
- 6
Meng het zaad met droog wit zand
Zo kun je het fijne zaad gelijkmatiger verdelen en zie je beter waar je al hebt gezaaid.
- 7
Zaai in twee richtingen
Verdeel het mengsel in twee delen. Zaai de ene helft in de lengterichting en de andere helft dwars erop.
- 8
Begraaf de zaden niet
Veel wilde bloemenzaden zijn lichtkiemers. Hark ze hoogstens heel oppervlakkig in en druk de bodem daarna goed aan met een rol of plank.
- 9
Gebruik geen meststoffen
Op een voedselrijke bodem groeien vooral grassen en enkele krachtige planten. Een bloemenweide wordt meestal soortenrijker wanneer de bodem voedselarmer is.
- 10
Heb geduld
Een meerjarige bloemenweide staat niet onmiddellijk vol bloemen. Sommige soorten bloeien pas in het tweede of derde jaar. De samenstelling en aanblik veranderen bovendien van jaar tot jaar.
Belangrijke nuance
September is vooral ideaal voor meerjarige wilde bloemenmengsels. Voor bepaalde eenjarige akkerbloemenmengsels kan zaaien in het vroege voorjaar een beter of sneller resultaat geven. Kijk daarom altijd naar het type mengsel en de instructies van de leverancier.
Koudekiemers
Voorbeelden van wilde planten waarvan de zaden een koudeperiode nodig hebben of waarvan de kieming door winterkou sterk wordt verbeterd:
- ✓Grote ratelaar (Rhinanthus angustifolius)
- ✓Kleine ratelaar (Rhinanthus minor) – een zeer duidelijk voorbeeld; het zaad heeft meerdere koude maanden nodig om in het voorjaar te kiemen.
- ✓Echte sleutelbloem (Primula veris)
- ✓Slanke sleutelbloem (Primula elatior)
- ✓Gewone brunel (Prunella vulgaris)
- ✓Beemdkroon (Knautia arvensis)
- ✓Blauwe knoop (Succisa pratensis)
- ✓Grote pimpernel (Sanguisorba officinalis)
- ✓Betonie (Stachys officinalis)
- ✓Gewone engelwortel (Angelica sylvestris)
- ✓Wilde akelei (Aquilegia vulgaris)
- ✓Daslook (Allium ursinum) – heeft doorgaans een warme én daarna een koude periode nodig.
Bij soorten zoals korenbloem, grote klaproos en echte kamille is winterkou meestal niet strikt noodzakelijk. Najaarszaai kan wel gunstig zijn omdat de jonge planten of zaden natuurlijk overwinteren en vroeg in het voorjaar starten.
Een koudekiemer heeft overigens geen droge vrieskou nodig, maar meestal een periode met koude én vochtige omstandigheden. Door in september of oktober buiten te zaaien, gebeurt dit vanzelf. De precieze behoefte verschilt per soort. Veel wilde bloemenzaden profiteren van najaarszaai, maar ze zijn niet allemaal strikte koudekiemers.